Miasta i ich ekosystemy

Ponad połowa ludzkości świata mieszka w miastach. W Unii Europejskiej wskaźnik ten wynosi 74%, a w krajach takich jak np. Holandia, osiąga 90%. Miasta zajmują zaledwie 2% powierzchni Ziemi, ale konsumują 75% dostępnych na planecie zasobów.

Od zawsze miasta były intensywnie rozwijającymi się ośrodkami handlu, kultury, przemysłu. Mimo to nigdy nie były i nie są naturalnym miejscem przebywania człowieka – są sztucznymi skupiskami ludzi, a na dodatek nieustannie ewoluują. Ich forma zmieniała się od okresu średniowiecza do rewolucji przemysłowej. Gwałtowne przyspieszenie rozwoju, które wówczas nastąpiło, napływ ludności spowodowały, że miasta straciły dawny kształt i formę, rosły dzielnice nędzy, postępowała degradacja środowiska i obniżanie jakości relacji społecznych.

Czy istnieją granice rozwoju miast i co je wyznacza? Trudno ocenić, patrząc na rozmiary współczesnych miast. Wśród tych najbardziej zaludnionych wymienia się przede wszystkim: Szanghaj (Chiny) – 14 mln mieszkańców, Mumbaj (Indie) – 12 mln, Pekin (Chiny) – 11 mln, Moskwa (Rosja) – 10 mln, Istambuł (Turcja) – 9 mln. Miasta takie jak Nowy Jork i Londyn zamieszkuje 8 mln ludzi. Dla porównania – ludność Warszawy liczy 1,7 mln mieszkańców.

Budynki mieszkalne, obiekty przemysłowe i energetyczne, szlaki komunikacyjne, miejsca użyteczności publicznej wraz z ogrodami, parkami i terenami rolniczymi w miastach tworzą ich ekosystem. Pojęcie to oznacza podstawową jednostkę strukturalną i funkcjonalną przyrody. Obejmuje organizmy żyjące na danym terenie i ich nieożywione środowisko. W mieście zachodzą procesy obserwowane w innych ekosystemach, tj. przepływ energii i przynajmniej częściowo zamknięty obieg materii.

Tekst powstał na podstawie podręcznika „Wyzwania zrównoważonego rozwoju w Polsce” pod redakcją dr. Jakuba Kronenberga i dr. Tomasza Bergiera, wydanego przez Fundację Sendzimira w 2010 roku.

Wykorzystano także:

http://miasta.polska.pl/historiamiast/article,Czym_jest_miasto,id,313420.htm, 2011-11-25

http://www.nationsonline.org/oneworld/bigcities.htm, 2011-11-25