Co to są usługi ekosystemów?

Pod pojęciem „usługi ekosystemów” kryją się wszelkie korzyści uzyskiwane ze środowiska przez gospodarstwa domowe, społeczności i gospodarkę.

Usługi ekosystemów to – mówiąc najprościej – korzyści, jakie gospodarstwa domowe, społeczności i gospodarka uzyskują dzięki środowisku. Pojęcie to jest związane z kapitałem przyrodniczym. Usługi to strumień korzyści, podczas gdy kapitał przyrodniczy jest zasobem generującym ten strumień korzyści.

Najpowszechniej wykorzystywaną klasyfikację usług ekosystemów zaproponowano w Milenijnej Ocenie Ekosystemów, monumentalnym opracowaniu opublikowanym w 2005 roku, podsumowującym aktualny stan wiedzy na temat sytuacji przyrody na świecie. Szczególny nacisk położono w tym opracowaniu na związek między usługami ekosystemów a jakością życia.

Podstawowe (siedliskowe) Tworzenie gleby
Fotosynteza i produkcja pierwotna
Cykl biogeochemiczny (obieg azotu, węgla, siarki, fosforu i in.)
Cykl hydrologiczny
Zaopatrujące Żywność (produkty zwierzęce i roślinne, miód, zioła)
Woda
Leki
Trwałe materiały (drewno, włókna)
Paliwa
Produkty przemysłowe (tłuszcze, oleje, wosk, guma, perfumy, barwniki)
Wzór do stworzenia analogicznych substancji syntetycznych
Zasoby genetyczne
Regulacyjne Regulacja klimatu
Neutralizacja i rozkład odpadów
Oczyszczanie gleb, powietrza i wody
Kontrola erozji
Procesy przenoszenia (np. zapylanie roślin)
Ochrona przed promieniowaniem UV
Łagodzenie ekstremów pogodowych
Kontrola rozprzestrzeniania się zarazków
Kulturowe Rekreacja, turystyka, funkcja estetyczna i edukacyjna
Inspiracja kulturowa, intelektualna, duchowa
Spokój, wyciszenie, relaksacja
Relacje społeczne, powiązanie z miejscem

Potencjał przyrody do dostarczania usług zależy od stanu ekosystemów. Ta podstawowa zależność pokazuje wyraźnie, że degradując środowisko, ograniczamy jego potencjał do dostarczania nam usług. Zyskując coś dzięki degradacji środowiska, coś też tracimy. Zdając sobie sprawę z zakresu usług, jakich dostarcza nam przyroda, jesteśmy w stanie przeprowadzić pełniejszą analizę każdej decyzji z punktu widzenia związanych z nią kosztów i korzyści. Szersze informowanie nt. korzyści przynoszonych przez przyrodę w mieście mogłoby w większym stopniu przyczynić się do społecznego poparcia dla jej ochrony, w tym również poparcia dla tego procesu ze strony decydentów.

 

W tekście wykorzystano:

Millennium Ecosystem Assessment 2005, ss. 40–45

Costanza, R i in. 1997, ‘The value of the world’s ecosystem services and natural capital’, Nature, 387(6630), 253–260